O μεταπνευμονοϊός δεν είναι η επιστροφή του Covid, λένε οι ειδικοί – Οι συστάσεις και οι κίνδυνοι για τις ευπαθείς ομάδες

Κρούσματα του hMPV ανιχνεύτηκαν στη Θεσσαλονίκη – Τα μέχρι τώρα δεδομένα δεν δείχνουν ότι ο μεταπνευμονοϊός έχει αλλάξει χαρακτηριστικά, λέει στο protothema.gr ο Δημήτρης Παρασκευής – Η ανακοίνωση του ΕΟΔΥ και η ενημέρωση από ΠΟΥ και ECDC

Μνήμες από τον Φεβρουάριο του 2020 και τον εντοπισμό του πρώτου κρούσματος κορωνοϊού στη Θεσσαλονίκη ξύπνησαν σήμερα το πρωί με την είδηση ότι στην ίδια πόλη θετικά στον μεταπνευμονοϊό (hMPV) είναι τέσσερα άτομα. Η αλυσίδα κρουσμάτων προέκυψε από ζευγάρι που είχε ταξιδέψει στην Κίνα και επέστρεψε με συμπτώματα λοίμωξης. Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία αναφέρει πως ο συγκεκριμένος ιός δεν είναι νέος για την Ελλάδα.

Ενώ οι εικόνες από τις αυξημένες προσελεύσεις στα νοσοκομεία της Κίνας που έχουν δει το φως της δημοσιότητας εύλογα προκαλούν ανησυχία, προς το παρόν τουλάχιστον το επίπεδο υγειονομικού συναγερμού παραμένει χαμηλό. Και αυτό καθώς ο μεταπνευμονοϊός (hMPV) είναι ένας γνωστός ιός που δεν φαίνεται να έχει αποκτήσει διαφορετικά χαρακτηριστικά σε σχέση με ό,τι γνώριζε έως σήμερα η επιστημονική κοινότητα. Σύμφωνα, μάλιστα, με τις επίσημες πληροφορίες από τους διεθνείς οργανισμούς υγείας φαίνεται πως η τρέχουσα επιδημιολογική κατάσταση στην Κίνα αντανακλά μια εποχική αύξηση των λοιμώξεων του αναπνευστικού που προκαλούνται από κοινά παθογόνα, χωρίς να προκαλείται ιδιαίτερη ανησυχία για την Ευρώπη.

«Ο μεταπνευμονοϊός δεν έχει αλλάξει χαρακτηριστικά»

«Γνωρίζουμε τον ιό από το 2001. Τα μέχρι τώρα δεδομένα δεν δείχνουν ότι ο μεταπνευμονοϊός έχει αλλάξει χαρακτηριστικά. Το πιο πιθανό για την κατάσταση στην Κίνα είναι ότι είναι περίοδος έξαρσης, κυριαρχεί η γρίπη και σε ένα ποσοστό των λοιμώξεων ανιχνεύεται και ο hMPV», σημειώνει στο protothema.gr ο Καθηγητής Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ και μέλος ΔΣ του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), Δημήτρης Παρασκευής.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο ιός κατά κανόνα δεν προκαλεί σοβαρή νόσηση. Στις περισσότερες περιπτώσεις διαδράμει ήπια. Σε περιπτώσεις ευάλωτων ατόμων όμως, και συγκεκριμένα σε ηλικιωμένους, παιδιά πολύ νεαρής ηλικίας, ανθρώπους με χρόνια νοσήματα και ανοσοκατεσταλμένους, μπορεί να έχει επιπλοκές και να προκαλέσει βαριά πνευμονία, με αποτέλεσμα να χρειάζεται νοσηλεία σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ).

Τη διευκρίνιση πως ο ανθρώπινος μεταπνευμονοϊός δεν είναι καινούργιος ιός, ούτε έχει άμεση σχέση με την Κίνα κάνει με ανακοίνωσή της και η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία. «Είναι ένας ιός που συνήθως προκαλεί συμπτώματα παρόμοια με το κοινό κρυολόγημα. 10% έως 12% των αναπνευστικών ασθενειών στα παιδιά προκαλούνται από τον HMPV. Συχνά προκαλεί λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού, αλλά μερικές φορές μπορεί να προκαλέσει λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού, όπως πνευμονία, ή να επιδεινώσει προϋπάρχουσες καταστάσεις όπως εξάρσεις άσθματος και ΧΑΠ», εξηγεί η Αδαμαντία Λιαπίκου Πνευμονολόγος, MD, PHD, Συντονίστρια Διευθύντρια της 5ης Πνευμονολογικής Κλινικής ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», Υπεύθυνη της Ομάδας Εργασίας της ΕΠΕ για τις Λοιμώξεις του Αναπνευστικού Συστήματος. Η ίδια προσθέτει ότι «οι λοιμώξεις από HMPV είναι πιο συχνές το χειμώνα. Τα ήπια περιστατικά ανθρώπινου μεταπνευμονοϊού διαρκούν συνήθως μερικές ημέρες έως μία εβδομάδα».

Τα συμπτώματα

Ο ιός ανακαλύφθηκε από τους επιστήμονες το 2001 και στα συμπτώματά του περιλαμβάνονται ο βήχας, ο πυρετός, η ρινική συμφόρηση και η δύσπνοια. Τα κλινικά συμπτώματα της λοίμωξης θα μπορούσαν να εξελιχθούν και σε πιο σοβαρά, προκαλώντας βρογχίτιδα ή ακόμη και πνευμονία. Όπως και οι άλλες αναπνευστικές λοιμώξεις, ο ανθρώπινος μεταπνευμονοϊός μπορεί να μεταδοθεί με τις εκκρίσεις από το βήχα και το φτάρνισμα, τη στενή προσωπική επαφή, το άγγιγμα αντικειμένων ή μολυσμένων επιφανειών και στη συνέχεια η επαφή με το το στόμα, τη μύτη ή τα μάτια.

Όχι κάποιο ασυνήθιστο μοτίβο λένε ΠΟΥ και ECDC

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εξέδωσε χθες βράδυ αναλυτική ενημέρωση, σημειώνοντας ότι σε πολλές χώρες του Βόρειου Ημισφαιρίου, οι τάσεις για οξείες αναπνευστικές λοιμώξεις αυξάνονται αυτή την περίοδο του έτους. Οι αυξήσεις προκαλούνται συνήθως από εποχικές επιδημίες αναπνευστικών παθογόνων, όπως η γρίπη, ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) και άλλοι κοινοί αναπνευστικοί ιοί, περιλαμβανομένου του ανθρώπινου μεταπνευμονοϊού (hMPV), καθώς και του μυκοπλάσματος πνευμονίας.

Ειδικά σε σχέση με τα κρούσματα hMPV στην Κίνα και των αναφορών για γεμάτα νοσοκομεία, ο ΠΟΥ σημειώνει πως ο hMPV είναι ένας κοινός αναπνευστικός ιός που κυκλοφορεί σε πολλές χώρες το χειμώνα και την άνοιξη. Παρ’ όλα αυτά δεν πραγματοποιούν όλες οι χώρες τακτικές εξετάσεις και δημοσίευση δεδομένων για τις τάσεις του hMPV. «Ενώ μερικές περιπτώσεις μπορεί να νοσηλευτούν με βρογχίτιδα ή πνευμονία, οι περισσότεροι άνθρωποι που μολύνονται με hMPV έχουν ήπια συμπτώματα του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος, παρόμοια με το κοινό κρυολόγημα, και αναρρώνουν μετά από μερικές ημέρες», επισημαίνει ο ΠΟΥ.

Με βάση τα δεδομένα που δημοσιεύθηκαν από την Κίνα, καλύπτοντας την περίοδο μέχρι τις 29 Δεκεμβρίου 2024, οι οξείες αναπνευστικές λοιμώξεις αυξήθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες και οι ανιχνεύσεις της εποχικής γρίπης, του ρινοϊού, του RSV και του hMPV, ιδιαίτερα στις βόρειες επαρχίες της Κίνας, επίσης αυξήθηκαν. Η παρατηρούμενη αύξηση στις ανιχνεύσεις αναπνευστικών παθογόνων είναι εντός του εύρους που αναμένεται για αυτή την περίοδο του έτους, κατά τη διάρκεια του χειμώνα στο Βόρειο Ημισφαίριο. Αξίζει να σημειωθεί πως, σύμφωνα με την ενημέρωση του ΠΟΥ, οι κινεζικές αρχές αναφέρουν ότι το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης δεν είναι υπερφορτωμένο και δεν έχουν υπάρξει δηλώσεις έκτακτης ανάγκης ούτε έχουν ενεργοποιηθεί αντίστοιχα μέτρα. Παρόμοιες είναι οι μέχρι τώρα πληροφορίες και από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Λοιμώξεων (ECDC) που, επίσης, εμφανίζεται καθησυχαστικό.

ΕΟΔΥ: Ο ανθρώπινος μεταπνευμονοϊός δεν είναι νέος για τη χώρα

Από την πλευρά του ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) σε ανακοίνωσή του επισημαίνει πως ο μεταπνευμονοϊός δεν είναι νέος για τη χώρα, ενώ αναφέρει πως η κυκλοφορία του ιού ήταν υψηλή στην κοινότητα τον Φεβρουάριο 2024, με κορύφωση στις αρχές Απριλίου, και μειώθηκε αισθητά από τα τέλη Ιουνίου 2024.

Επιπλέον, συντάσσεται με την ενημέρωση του ΠΟΥ και του ECDC, σύμφωνα με την οποία η έξαρση των αναπνευστικών λοιμώξεων τόσο στην Κίνα όσο και στο Βόρειο Ημισφαίριο γενικότερα, θεωρείται φυσιολογική για τον χειμώνα.

Η ανακοίνωση του ΕΟΔΥ: 

Το τελευταίο χρονικό διάστημα, πληροφορίες αναφέρονται σε αύξηση των αναπνευστικών λοιμώξεων στην Κίνα. Σύμφωνα με χθεσινή ενημέρωση από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) καθώς και σημερινή από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης & Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC), τα επίπεδα των οξέων αναπνευστικών λοιμώξεων, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπινου μεταπνευμονοϊού (hMPV) στην Κίνα, βρίσκονται με βάση τα δεδομένα των προηγούμενων ετών, εντός των αναμενόμενων ορίων για την εποχή και δεν έχουν αναφερθεί ασυνήθιστες εξάρσεις ή συρροές. Προς το παρόν, σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες, ο ιός γρίπης τύπου Α παραμένει στην Κίνα το πιο συχνό παθογόνο που ανιχνεύεται σε άτομα με συμπτώματα αναπνευστικών λοιμώξεων. Επιπλέον, δεν έχουν ενεργοποιηθεί έκτακτα μέτρα αντιμετώπισης των αναπνευστικών λοιμώξεων.

Στη χώρα μας, επιβεβαιώθηκε ένα θετικό δείγμα για ανθρώπινο μεταπνευμονοϊό (μέσω της ειδικής μεθόδου ταχείας διάγνωσης FilmArray), με αναμονή τελικής επιβεβαίωσης από το Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Τμήμα Ιατρικής, ΑΠΘ (Εθνικό Κέντρο Αναφοράς Γρίπης Β. Ελλάδος). Ο ασθενής ανέφερε επαφή με συγγενικό του πρόσωπο που είχε ταξιδέψει πρόσφατα στην Κίνα. Τα αποτελέσματα της έως τώρα επιδημιολογικής διερεύνησης δε συνηγορούν υπέρ της συσχέτισης του περιστατικού με τα κρούσματα που σημειώνονται στην Κίνα. Επιπλέον, βρίσκεται σε εξέλιξη ο πλήρης εργαστηριακός έλεγχος από το Κέντρο Αναφοράς, όπως προβλέπεται για όλους τους αναπνευστικούς ιούς.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ο ανθρώπινος μεταπνευμονοϊός (hMPV) δεν είναι νέος ιός για τη χώρα μας και το παραπάνω κρούσμα, ακόμα και αν επιβεβαιωθεί, δε θα αποτελεί το «πρώτο κρούσμα» στη χώρα. Με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα μέχρι σήμερα, δε συντρέχει λόγος ανησυχίας για τον πληθυσμό.

Σύμφωνα με τα δεδομένα του ΕΟΔΥ, η κυκλοφορία του ιού ήταν υψηλή στην κοινότητα τον Φεβρουάριο 2024, με κορύφωση στις αρχές Απριλίου, και μειώθηκε αισθητά από τα τέλη Ιουνίου 2024. Την τρέχουσα περίοδο, η κυκλοφορία του ιού παραμένει πολύ χαμηλή.

Ο ΕΟΔΥ επιτηρεί συστηματικά τον hMPV σε συνδυασμό και με άλλα παθογόνα του αναπνευστικού σε ασθενείς που επισκέπτονται 15 νοσοκομεία ανά την επικράτεια.

Ο ΕΟΔΥ παραμένει σε εγρήγορση για την παρακολούθηση και αντιμετώπιση της εποχικής έξαρσης των αναπνευστικών λοιμώξεων.

Υπενθυμίζεται η σημασία της τήρησης των βασικών προληπτικών μέτρων και κανόνων υγιεινής για την πρόληψη μετάδοσης των αναπνευστικών λοιμώξεων:

1. Παρουσία συμπτωμάτων λοίμωξης αναπνευστικού, συστήνεται η χρήση μάσκας.
2. Παρουσία συμπτωμάτων λοίμωξης αναπνευστικού, συστήνεται η αποφυγή επαφής με άτομα που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες, όπως ηλικιωμένοι, άτομα με χρόνια νοσήματα και ανοσοκατασταλμένοι.
3. Συστήνεται το συχνό πλύσιμο των χεριών και η αποφυγή επαφής των χεριών με το πρόσωπο.

Η πρόληψη παραμένει το σημαντικότερο μέσο για τη μείωση της εξάπλωσης των αναπνευστικών λοιμώξεων.

Τέλος, συστήνεται αναζήτηση ιατρικής συμβουλής από άτομα που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, αν τυχόν εμφανίσουν συμπτώματα.

Πρώτο θέμα