Ο Μητσοτάκης πάτησε το κουμπί για τον υπερυπολογιστή Δαίδαλο: Έχουμε υποδομές για να είμαστε πρωταγωνιστές στην Τεχνητή Νοημοσύνη

«Ο Δαίδαλος είναι απάντηση σε μια εποχή που υπάρχουν φωνές που το μόνο που κάνουν είναι να θέλουν να δαπανούν χρήματα που δεν έχουμε  και δεν αναλογίζονται πόσο σημαντικό είναι να επενδύουμε στο μέλλον» είπε ο πρωθυπουργός

Τη λειτουργία του ξεκίνησε και επίσημα από σήμερα ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να δίνει το παρών στην εκδήλωση που διοργάνωσε στο Λαύριο το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και να πατά το κουμπί για τη λειτουργία του υπολογιστή μαζί με τον Δημήτρη Παπαστεργίου.

Με αφορμή την έναρξη του «Δαίδαλου» ο Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε πολιτικές αιχμές για όσους ζητούν περισσότερες κρατικές δαπάνες, αντιπαραβάλλοντας τις πιέσεις για άμεσες οικονομικές παρεμβάσεις με την ανάγκη επενδύσεων για το μέλλον. Παράλληλα, έστειλε μήνυμα προσέλκυσης ξένων επιχειρήσεων στην Ελλάδα, ενώ προανήγγειλε την ψήφιση, την προσεχή Πέμπτη, νέου πλαισίου προστασίας των παιδιών από τους αλγόριθμους των social media.

Αν και η αφορμή ήταν μια τεχνολογική επένδυση, ο πρωθυπουργός έδωσε στην ομιλία του σαφές πολιτικό περιεχόμενο. Χωρίς να κατονομάσει την αντιπολίτευση, άφησε αιχμές για τις απαιτήσεις αύξησης των δαπανών, επιμένοντας ότι η χώρα πρέπει να διατηρεί τη δυνατότητα να χρηματοδοτεί υποδομές με μακροπρόθεσμο όφελος.

«Σε μια εποχή που ακούμε πολλές φωνές, οι οποίες το μόνο που κάνουν είναι να θέλουν να δαπανούμε χρήματα που δεν έχουμε και δεν αναλογίζονται πόσο σημαντικό είναι να επενδύουμε για το μέλλον», ανέφερε.

«Χωρίς αυτή την υποδομή δεν θα μπορούσαμε να κάνουμε τα άλματα για τη χώρα», πρόσθεσε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη «να βλέπουμε πιο μακριά στο μέλλον και να αντιστεκόμαστε στους πειρασμούς και στις εύκολες ατάκες».

Έβαλε, πάντως, όρια στις ελληνικές φιλοδοξίες, ξεκαθαρίζοντας ότι η Ελλάδα δεν επιδιώκει να ανταγωνιστεί τους αμερικανικούς κολοσσούς στην ανάπτυξη των πλέον προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Στόχος, όπως εξήγησε, είναι η αξιοποίηση του «Δαίδαλου» από ερευνητές και επιχειρήσεις για τη δημιουργία νέων εφαρμογών.

Την Πέμπτη η ψήφιση του πλαισίου για τα παιδιά και τα social media

Ο Πρωθυπουργός προανήγγειλε επίσης νέα νομοθετική παρέμβαση για την προστασία των ανηλίκων από τους αλγόριθμους των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

«Θα ψηφίσουμε την προσεχή Πέμπτη ίσως το πιο προχωρημένο πλαίσιο προστασίας των παιδιών μας από τους αλγόριθμους των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, που μόνο ενδιαφέρον έχουν να τα κρατάνε κολλημένα στις οθόνες των κινητών», ανέφερε.

«Θα υπάρξει μια πολύ μεγάλη συζήτηση για τον έλεγχο της τεχνητής νοημοσύνης, στην οποία η Ελλάδα θέλει και επιθυμεί να είναι πρωταγωνίστρια», πρόσθεσε.

Η προειδοποίηση για την τεχνολογική εξάρτηση

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε και το ζήτημα της τεχνολογικής αυτονομίας της χώρας, εξηγώντας τους κινδύνους που συνεπάγεται η εξάρτηση από υπολογιστικές υποδομές τρίτων.

«Αν δεν επενδύσουμε εμείς οι ίδιοι στις δικές μας υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, είμαστε εκτεθειμένοι στην επιθυμία κάποιου να μας κόψει την πρόσβαση σε υπολογιστική δύναμη», προειδοποίησε, αναφερόμενος στις πιθανές συνέπειες για το κράτος και τις υπηρεσίες του.

Χαρακτήρισε τη διαδρομή της Ελλάδας «από την καθυστέρηση στην πρωτοπορία» εξαιρετικά συναρπαστική, επισημαίνοντας ότι ο «Δαίδαλος» εντάσσεται σε ένα ευρωπαϊκό δίκτυο υποδομών που μπορούν να αξιοποιηθούν από την επιστημονική και επιχειρηματική κοινότητα.

Από τις πυρκαγιές μέχρι την εθνική άμυνα

Αναφερόμενος στις πρακτικές εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης, ο Πρωθυπουργός έφερε ως παράδειγμα τα drones που επιτηρούν δασικές περιοχές και χρησιμοποιούν αλγορίθμους για να ξεχωρίζουν μια πραγματική εστία φωτιάς από τη σκόνη που σηκώνει ένα διερχόμενο φορτηγό.

«Θα βρούμε μοντέλα που προβλέπουν με ακρίβεια πώς θα κινηθεί μια φωτιά», ανέφερε.

Εκτίμησε ακόμη ότι πολλές από τις νεοφυείς επιχειρήσεις που θα επιδιώξουν πρόσβαση στην υπολογιστική ισχύ του «Δαίδαλου» θα προέρχονται από τον τομέα της άμυνας.

«Θα υπάρχουν πολλοί κυματισμοί από την τεχνητή νοημοσύνη»

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε, τέλος, στις αλλαγές που φέρνει η τεχνητή νοημοσύνη στην εργασία, στην εκπαίδευση και στην καθημερινότητα.

«Μπορεί να λέμε ότι αυτή η θάλασσα δεν έχει κυματισμούς, γιατί το δάπεδο προφανώς είναι επίπεδο. Αλλά θα υπάρχουν πολλοί κυματισμοί από την τεχνητή νοημοσύνη», ανέφερε.

Όπως υπογράμμισε, οι χώρες που θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν τη δύναμη της τεχνολογίας και να ελέγξουν τις αρνητικές επιπτώσεις της θα είναι εκείνες που θα διακριθούν τα επόμενα χρόνια.

Οι δυνατότητες του Δαίδαλου

Πρόκειται για τον υπολογιστή που μπορεί να εκτελέσει σε ένα δευτερόλεπτο μαθηματικές πράξεις για τις οποίες ένας άνθρωπος θα έπρεπε να εργάζεται 2,7 δισεκατομμύρια χρόνια προσφέροντας προσφέρει υπολογιστική ισχύ που μέχρι σήμερα η Ελλάδα αναζητούσε στο εξωτερικό.

Η σημασία του εγχειρήματος αποτυπώνεται στους αριθμούς. Ο «Δαίδαλος» πέτυχε μετρημένη επίδοση 85,69 petaflops, δηλαδή περίπου 85.690.000.000.000.000 μαθηματικές πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο. Πρόκειται για υπολογιστική ισχύ αντίστοιχη περίπου 85.000 ισχυρών επιτραπέζιων υπολογιστών.

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, όσα εκτελεί ο «Δαίδαλος» σε ένα λεπτό θα απαιτούσαν περίπου δύο μήνες από έναν υπολογιστή. Η διαφορά, πάντως, δεν περιορίζεται στην ταχύτητα. Ενας υπερυπολογιστής κατανέμει εξαιρετικά σύνθετα προβλήματα σε χιλιάδες υπολογιστικές μονάδες που εργάζονται παράλληλα, επιτρέποντας την επεξεργασία τεράστιων δεδομένων και την ολοκλήρωση εργασιών που θα απαιτούσαν εβδομάδες ή μήνες.

Παπαστεργίου: Η Ελλάδα θωρακίζεται απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη

Όπως είπε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης «ο χώρος του Λαυρίου χρησιμοποιεί ηλεκτρικό ρεύμα, δεδομένα και ελληνικό ταλέντο για να βάλει τη χώρα στην τεχνητή νοημοσύνη»

«Μέχρι σήμερα θεωρούσαμε ότι οι χώρες έπρεπε να είναι θωρακισμένες με υποδομές στην ενέργεια ή την άμυνα. Σήμερα πρέπει να έχουν θωράκιση από την τεχνητή νοημοσύνη. Η Ελλάδα με τον Δαίδαλο γίνεται η 14η χώρα παγκοσμίως που έχει μια τέτοια υποδομή» πρόσθεσε ο κ. Παπαστεργίου.

Όπως ανακοίνωσε «θα ακολουθήσουν δοκιμές και ρυθμίσεις ώστε τον Δεκέμβριο να δώσουμε τις πρώτες υπηρεσίες»

Οι εφαρμογές του

Η ουσιαστική αξία του «Δαίδαλου» βρίσκεται στις εφαρμογές του. Πρόσβαση προβλέπεται για πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς επιχειρήσεις, μικρομεσαίες εταιρείες και δημόσιους φορείς. Δυνατότητες χρήσης θα έχουν επίσης ευρωπαϊκοί οργανισμοί και οι χώρες που συμμετέχουν στην κοινοπραξία. Κεντρικό ρόλο αναλαμβάνει ο PHAROS, το ελληνικό εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ο «Δαίδαλος» παρέχει την υπολογιστική ισχύ, ενώ ο PHAROS οργανώνει την αξιοποίησή της, προσφέροντας εργαλεία, δεδομένα και τεχνική υποστήριξη. Στην κοινοπραξία, με επικεφαλής την ΕΔΥΤΕ, συμμετέχουν ο «Δημόκριτος», το ΕΜΠ, το Ερευνητικό Κέντρο «Αθηνά», το Υπερταμείο, το ΕΚΕΤΑ, το ΑΠΘ, το ΕΚΠΑ, το ΙΤΕ, το Πανεπιστήμιο Πειραιώς, το ΕΚΤ και η ΗΔΙΚΑ. Οι τρεις βασικές προτεραιότητες είναι η υγεία, η ελληνική γλώσσα και ο πολιτισμός, καθώς και η βιώσιμη ανάπτυξη.

Στην Πολιτική Προστασία, ο υπερ-υπολογιστής μπορεί να εκτελεί ταυτόχρονα δεκάδες προσομοιώσεις για την εξέλιξη μιας πυρκαγιάς, λαμβάνοντας υπόψη διαφορετικές εντάσεις και κατευθύνσεις ανέμου.

Eτσι, οι αρμόδιες υπηρεσίες θα μπορούν να αξιολογούν καλύτερα ποιες περιοχές κινδυνεύουν σε δύο, έξι ή δώδεκα ώρες και πού χρειάζεται να κατευθυνθούν οι πυροσβεστικές δυνάμεις. Ανάλογες εφαρμογές μπορούν να αναπτυχθούν για πλημμύρες όπως εκείνες του «Daniel», καύσωνες, ξηρασία και ακραία καιρικά φαινόμενα, με λεπτομερέστερα μετεωρολογικά και κλιματικά μοντέλα.

Στην υγεία, η εκπαίδευση αλγορίθμων πάνω σε ακτινογραφίες και αξονικές τομογραφίες μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό παθολογικών ευρημάτων. Τα συστήματα αυτά θα μπορούσαν να λειτουργούν ως δεύτερο διαγνωστικό εργαλείο για τους γιατρούς, ιδιαίτερα σε περιφερειακά νοσοκομεία με περιορισμένο εξειδικευμένο προσωπικό.

Σημαντικές προοπτικές ανοίγονται επίσης στην εξατομικευμένη ιατρική, στη βιοϊατρική έρευνα και στον σχεδιασμό φαρμάκων. Στη βιομηχανία, τα λεγόμενα ψηφιακά δίδυμα επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να προσομοιώνουν προϊόντα και γραμμές παραγωγής, εντοπίζοντας προβλήματα πριν από την κατασκευή τους. Στη φυσική, στη χημεία και στην επιστήμη υλικών, η μεγάλη υπολογιστική ισχύς επιταχύνει σύνθετες ερευνητικές διαδικασίες.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ελληνική γλώσσα. Η επεξεργασία μεγάλων συλλογών ελληνικών κειμένων μπορεί να οδηγήσει σε γλωσσικά μοντέλα που κατανοούν καλύτερα τις ιδιαιτερότητές της, αντί να εξαρτώνται αποκλειστικά από συστήματα σχεδιασμένα κυρίως για τα αγγλικά. Τέτοιες εφαρμογές θα μπορούσαν να ενισχύσουν τον ψηφιακό βοηθό του gov.gr, την αυτόματη μετάφραση, την ψηφιοποίηση ιστορικών αρχείων, αλλά και υπηρεσίες της δημόσιας διοίκησης και της κυβερνοασφάλειας.

Protothema