Ν. 5331/2026: Νέο βαθμολόγιο και νέο σύστημα επιλογής προϊσταμένων στο Δημόσιο – Όλες οι αλλαγές που αφορούν τους Δήμους

Ο νόμος έχει ως βασικό αντικείμενο την «Αναμόρφωση της βαθμολογικής διάρθρωσης, του συστήματος βαθμολογικών προαγωγών και του συστήματος επιλογής προϊσταμένων οργανικών μονάδων του δημόσιου τομέα», παράλληλα με την αναδιοργάνωση του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης και σειρά άλλων ρυθμίσεων του Υπουργείου Εσωτερικών.

Για την Τοπική Αυτοδιοίκηση οι αλλαγές είναι ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς το νέο σύστημα βαθμολογίου και επιλογής προϊσταμένων εφαρμόζεται και στους ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού, ενώ ο ίδιος νόμος περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις για την ψηφιακή κάρτα εργασίας, τις προσλήψεις προσωπικού, το «Βοήθεια στο Σπίτι», τη Δημοτική Αστυνομία, τις δημοτικές και περιφερειακές επιτροπές, τα τεχνικά συμβούλια και τη στελέχωση παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών.

Επτά βαθμοί αντί για το υφιστάμενο σύστημα

Μία από τις βασικότερες αλλαγές είναι η νέα βαθμολογική διάρθρωση.

Για τις κατηγορίες ΠΕ, ΤΕ, ΔΕ και ΥΕ θεσπίζονται συνολικά επτά βαθμοί, οι οποίοι πλέον δεν αντιμετωπίζονται απλώς ως χρονικά στάδια υπηρεσίας αλλά συνδέονται με την επαγγελματική εμπειρία, τις δεξιότητες και το επίπεδο ευθύνης του υπαλλήλου:

• Ζ΄: Νεοεισερχόμενος υπάλληλος
• ΣΤ΄: Υπάλληλος μικρής εμπειρίας
• Ε΄: Υπάλληλος μεσαίας εμπειρίας
• Δ΄: Υπάλληλος αυξημένης εμπειρίας
• Γ΄: Εξειδικευμένο στέλεχος
• Β΄: Ανώτερο στέλεχος
• Α΄: Ανώτατο στέλεχος

Ο νόμος διευκρινίζει ότι οι βαθμοί αντιστοιχούν σε διαφορετικά επίπεδα επαγγελματικής εξέλιξης και «δεν λειτουργούν μόνο ως χρονικά ορόσημα».

Υπάρχει παράλληλα σαφής σύνδεση των ανώτερων βαθμών με τις θέσεις ευθύνης. Ο βαθμός Γ΄ συνδέεται με την επιλογή προϊσταμένου Τμήματος, ο βαθμός Β΄ με προϊστάμενο Διεύθυνσης και ο βαθμός Α΄ με προϊστάμενο Γενικής Διεύθυνσης.

Για τους ΠΕ και ΤΕ ο συνήθης καταληκτικός βαθμός είναι ο Γ΄, ενώ οι βαθμοί Β΄ και Α΄ καταλαμβάνονται στο πλαίσιο επιλογής σε αντίστοιχες θέσεις ευθύνης. Για τους ΔΕ προβλέπεται εξέλιξη έως τον Γ΄ και για τους ΥΕ έως τον Δ΄.

Μεταπτυχιακά και διδακτορικά αλλάζουν την αρχική κατάταξη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζεται για τους υπαλλήλους με αυξημένα εκπαιδευτικά προσόντα.

Για κατόχους διδακτορικού τίτλου προβλέπεται ως εισαγωγικός ο βαθμός Ε΄, ενώ για κατόχους αυτοτελούς μεταπτυχιακού ή integrated master προβλέπεται εισαγωγικός βαθμός ΣΤ΄, υπό την προϋπόθεση της απαιτούμενης συνάφειας του τίτλου με το αντικείμενο απασχόλησης.

Στον βαθμό Ε΄ εισάγονται επίσης οι απόφοιτοι της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης.

Η συμπλήρωση των ετών δεν αρκεί πλέον για προαγωγή

Μία ουσιαστική μεταβολή του νέου συστήματος είναι ότι η προαγωγή δεν επέρχεται αυτομάτως μόνο επειδή συμπληρώθηκε ο απαιτούμενος χρόνος στον βαθμό.

Ο νόμος καθορίζει ελάχιστο χρόνο ανά βαθμό και κατηγορία. Ενδεικτικά, για τους ΠΕ απαιτούνται δύο έτη στον Ζ΄, τέσσερα στον ΣΤ΄, πέντε στον Ε΄ και πέντε στον Δ΄. Για τους ΤΕ προβλέπονται αντίστοιχα δύο, πέντε, έξι και έξι έτη.

Για την προαγωγή θα πρέπει σωρευτικά ο υπάλληλος:

να έχει συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο και να διαθέτει επαρκή στοιχεία στις εννέα δεξιότητες του Ενιαίου Πλαισίου Δεξιοτήτων, όπως αυτές αποτυπώνονται μέσω της διαδικασίας αξιολόγησης και των νέων Δεικτών Ανάπτυξης Σταδιοδρομίας – Career Development Indicators.

Η προαγωγή αποφασίζεται από το αρμόδιο Υπηρεσιακό Συμβούλιο.

Με άλλα λόγια, το νέο σύστημα επιχειρεί να συνδέσει για πρώτη φορά σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό τη βαθμολογική εξέλιξη με αξιολόγηση δεξιοτήτων και απόδοση και όχι μόνο με την αρχαιότητα.

Μειώνεται ο χρόνος εξέλιξης για αυξημένα προσόντα και υψηλή απόδοση

Ο απαιτούμενος χρόνος προαγωγής μπορεί να μειωθεί.

Για υπαλλήλους ΠΕ και ΤΕ προβλέπεται μείωση συνολικά κατά έξι έτη για συναφές διδακτορικό και κατά δύο έτη για συναφές μεταπτυχιακό ή integrated master. Πρόσθετες μειώσεις προβλέπονται υπό προϋποθέσεις για επιπλέον τίτλους.

Για υπαλλήλους ΔΕ προβλέπονται μειώσεις για συγκεκριμένους τίτλους επαγγελματικής κατάρτισης και πιστοποιήσεις, ενώ για όλες τις κατηγορίες προβλέπεται μείωση ενός έτους όταν ο υπάλληλος έχει αξιολογηθεί ως υψηλής απόδοσης και δυνατοτήτων για τρία συνεχή έτη.

Νέο Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων στο ΑΣΕΠ

Αλλάζει εκ βάθρων και η διαδικασία επιλογής στελεχών.

Στο ΑΣΕΠ δημιουργείται ηλεκτρονικό Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων. Στο Μητρώο μπορούν να εντάσσονται μετά από γραπτή εξέταση υπάλληλοι ΠΕ και ΤΕ που πληρούν τις προϋποθέσεις του νόμου, μεταξύ των οποίων τουλάχιστον βαθμό Ε΄ και τρία έτη πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας.

Η γραπτή εξέταση προβλέπεται να πραγματοποιείται τουλάχιστον μία φορά ανά τέσσερα χρόνια και θα είναι ενιαία για τις θέσεις Γενικής Διεύθυνσης, Διεύθυνσης και Τμήματος.

Οι δοκιμασίες μπορούν να περιλαμβάνουν έλεγχο γνώσεων, δεξιοτήτων και αποτελεσματικότητας στην άσκηση καθηκόντων ευθύνης, με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής, ανάπτυξη κειμένου ή συνδυασμό των δύο. Η βαθμολογία διαμορφώνεται σε κλίμακα 1 έως 1.000 μονάδων.

Πρόκειται για αλλαγή που αφορά άμεσα και τα στελέχη των Δήμων και των Περιφερειών, αφού στο πεδίο εφαρμογής του νέου συστήματος εντάσσονται οι μόνιμοι και οι ΙΔΑΧ υπάλληλοι των ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού, των ΝΠΔΔ τους, καθώς και των ιδρυμάτων και συνδέσμων των Δήμων.

Πώς θα επιλέγονται οι προϊστάμενοι

Τα νέα κριτήρια επιλογής συνδυάζουν:

τυπικά και εκπαιδευτικά προσόντα, εργασιακή εμπειρία, προηγούμενη άσκηση καθηκόντων ευθύνης και αποτέλεσμα της γραπτής εξέτασης.

Ενδεικτικά, ο νόμος προβλέπει 550 μόρια για μεταπτυχιακό τίτλο, 750 για διδακτορικό και 840 για αποφοίτηση από την ΕΣΔΔΑ, ενώ μοριοδοτείται και η γνώση ξένων γλωσσών.

Η βαρύτητα κάθε κριτηρίου διαφοροποιείται ανάλογα με το επίπεδο της θέσης. Για παράδειγμα, στις θέσεις Διεύθυνσης η γραπτή εξέταση έχει συντελεστή 50%, ενώ στις θέσεις Τμήματος επίσης 50%.

Για τις Γενικές Διευθύνσεις προβλέπεται επιπλέον ειδική δοκιμασία, η οποία μπορεί να αξιολογεί, μεταξύ άλλων, την ικανότητα προγραμματισμού, συντονισμού, ανάληψης πρωτοβουλιών, λήψης αποφάσεων και διαχείρισης κρίσεων.

Ψηφιακή κάρτα εργασίας και στους Δήμους

Με το άρθρο 102 καθιερώνεται ενιαίο ηλεκτρονικό σύστημα καταγραφής εισόδου και εξόδου του προσωπικού στον δημόσιο τομέα.

Η ρύθμιση περιλαμβάνει ρητά τους υπαλλήλους που υπάγονται στον Κώδικα Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων, καθώς και προσωπικό δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, αορίστου ή ορισμένου χρόνου.

Μέσω της ψηφιακής κάρτας θα καταγράφονται η ώρα προσέλευσης, η αποχώρηση και οι μεταβολές του ημερήσιου ωραρίου, ενώ το σύστημα θα διαλειτουργεί με το Σύστημα Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού του Υπουργείου Εσωτερικών και τα συστήματα ωρομέτρησης των φορέων.

Τα δεδομένα μπορούν να αξιοποιούνται για την τήρηση του ωραρίου, την ταυτοπροσωπία, τον υπολογισμό αποδοχών και υπερωριών και τον έλεγχο νομιμότητας. Ο νόμος απαγορεύει, μεταξύ άλλων, τη χρήση τους για γεωγραφική παρακολούθηση του εργαζομένου ή για αποκλειστικά αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων.

Νέα δυνατότητα έκτακτων προσλήψεων στους ΟΤΑ

Με το άρθρο 105 τροποποιείται το άρθρο 206 του Κώδικα Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων.

Παραμένει η δυνατότητα πρόσληψης προσωπικού ΙΔΟΧ για κατεπείγουσες ανάγκες όταν απουσιάζει τακτικός υπάλληλος σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ενώ προστίθεται δυνατότητα πρόσληψης προσωπικού αντίστοιχου κλάδου και ειδικότητας για ΔΕ Οδηγούς και ΔΕ Χειριστές Μηχανημάτων Έργου, όταν υπάρχει απόσπαση χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του φορέα προέλευσης.

Η σύμβαση μπορεί να διαρκεί για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η απόσπαση ή η παράτασή της.

Εξαίρεση για μετατάξεις στο «Βοήθεια στο Σπίτι»

Το άρθρο 106 αφορά το προσωπικό του προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι».

Υπάλληλοι που διορίστηκαν σε δήμους μέσω της σχετικής διαδικασίας μπορούν, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, να μετατάσσονται σε άλλο δήμο που παρέχει το πρόγραμμα, χωρίς να απαιτείται η συμπλήρωση διετίας από τον διορισμό.

Βασική προϋπόθεση είναι να παραμένει επαρκώς στελεχωμένη η αντίστοιχη υπηρεσία του δήμου προέλευσης. Η μετάταξη μπορεί να πραγματοποιείται σε κενή οργανική θέση ή, ελλείψει αυτής, με μεταφορά της θέσης του υπαλλήλου.

Παράταση για αρμοδιότητες Δημοτικής Αστυνομίας

Με το άρθρο 120, οι αρμοδιότητες Δημοτικής Αστυνομίας που έχουν ανατεθεί σε άλλους δημοτικούς υπαλλήλους εξακολουθούν να ασκούνται μέχρι τη στελέχωση της Δημοτικής Αστυνομίας του οικείου δήμου και πάντως όχι πέραν της 30ής Ιουνίου 2027.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2026.

Αλλαγές στις δημοτικές και περιφερειακές επιτροπές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το άρθρο 126, το οποίο αποσαφηνίζει τις αρμοδιότητες δημοτικών και περιφερειακών επιτροπών στις δημόσιες συμβάσεις.

Οι επιτροπές, μεταξύ άλλων:

αποφασίζουν για τους όρους και τις διακηρύξεις διαγωνισμών, τη διεξαγωγή και την κατακύρωσή τους, ασκούν τις αρμοδιότητες της αναθέτουσας αρχής πριν από τη σύναψη συμβάσεων, ασκούν συγκεκριμένες αρμοδιότητες κατά την εκτέλεση συμβάσεων, αποφασίζουν για χρηματοδοτικές μισθώσεις και για τη σύναψη προγραμματικών συμβάσεων.

Με το ίδιο άρθρο προβλέπεται ότι όποιος ελέγχεται από τη Δημοτική Αστυνομία οφείλει να παρέχει τα ζητούμενα στοιχεία και να επιτρέπει την είσοδο στους χώρους όπου πραγματοποιείται έλεγχος, διαφορετικά εφαρμόζονται οι διατάξεις περί απείθειας του άρθρου 169 του Ποινικού Κώδικα.

Παράλληλα τροποποιείται η σύνθεση των τεχνικών συμβουλίων που λειτουργούν στην έδρα των Περιφερειών.

Νέες ρυθμίσεις για τους δημοτικούς παιδικούς σταθμούς

Το άρθρο 127 αφορά τη στελέχωση δημοτικών παιδικών, βρεφικών και βρεφονηπιακών σταθμών.

Μεταξύ άλλων, διευκρινίζεται ότι η προηγούμενη απασχόληση στο πρόγραμμα «Εναρμόνιση Οικογενειακής και Επαγγελματικής Ζωής» λαμβάνεται υπόψη ως μοριοδοτούμενο κριτήριο στο νέο πρόγραμμα που το διαδέχθηκε.

Επιπλέον, δυνατότητα σύστασης οργανικών θέσεων παρέχεται και σε δήμους οι οποίοι λειτουργούν παιδικούς, βρεφικούς ή βρεφονηπιακούς σταθμούς μέσω Αστικών Μη Κερδοσκοπικών Εταιρειών στις οποίες ο δήμος συμμετέχει κατά πλειοψηφία. Η προηγούμενη απασχόληση στους συγκεκριμένους σταθμούς θεωρείται απασχόληση στον οικείο δήμο.

Η σχετική προθεσμία για τη διαδικασία σύστασης θέσεων παρατείνεται έως τις 15 Οκτωβρίου 2026.

Έξοδα παράστασης στις δημοτικές κοινότητες

Με το άρθρο 114 διευκρινίζεται επίσης ότι τα έξοδα παράστασης που λαμβάνουν ο εκπρόσωπος δημοτικής κοινότητας και ο πρόεδρος συμβουλίου δημοτικής κοινότητας:

δεν υπόκεινται σε φόρο, κράτηση, τέλος ή εισφορά, δεν δεσμεύονται ούτε συμψηφίζονται με βεβαιωμένα χρέη και δεν λαμβάνονται υπόψη στα εισοδηματικά όρια για κοινωνικές και προνοιακές παροχές.

Η ρύθμιση ισχύει από 29 Ιουνίου 2026.

Κλείνουν ειδικοί λογαριασμοί – Τα υπόλοιπα στους ΚΑΠ

Με το άρθρο 115 προβλέπεται το κλείσιμο του «Λογαριασμού Αρωγής Δήμων». Τυχόν υπόλοιπο μεταφέρεται στους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους των Δήμων και κατανέμεται στους δήμους.

Από τις 31 Δεκεμβρίου 2026 κλείνει επίσης ο λογαριασμός «Έσοδα υπέρ δήμων και κοινοτήτων από το τέλος ακίνητης περιουσίας (ΤΑΠ)» στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και το υπόλοιπό του μεταφέρεται επίσης στους ΚΑΠ.

Χρηματοδότηση και για Περιφέρειες σε έκτακτες ανάγκες

Με το άρθρο 117 διευρύνεται η δυνατότητα οικονομικής ενίσχυσης από τον Λογαριασμό Οικονομικής Ενίσχυσης ΟΤΑ και στις Περιφέρειες.

Έως 20% των διαθέσιμων του λογαριασμού μπορεί να κατευθύνεται με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών σε δήμους και περιφέρειες για εξαιρετικά επείγουσες ανάγκες από έκτακτα και απρόβλεπτα γεγονότα, ύστερα από τεκμηριωμένο αίτημα της δημοτικής ή περιφερειακής επιτροπής.

Έλεγχος νομιμότητας μέχρι να λειτουργήσει η νέα Υπηρεσία Εποπτείας

Με το άρθρο 119 αποσαφηνίζεται το μεταβατικό καθεστώς μέχρι την έναρξη λειτουργίας της νέας Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας ΟΤΑ.

Μέχρι να εκδοθεί η προβλεπόμενη διαπιστωτική απόφαση, ο έλεγχος νομιμότητας των πράξεων των ΟΤΑ —ρητά πλέον και του προϋπολογισμού και των αναμορφώσεών του— εξακολουθεί να ασκείται σύμφωνα με το προηγούμενο μεταβατικό πλαίσιο από τα αρμόδια όργανα των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και τις υφιστάμενες επιτροπές.

Οι Δήμοι στο επίκεντρο της νέας διοικητικής μεταρρύθμισης

Ο ν. 5331/2026 δεν αποτελεί επομένως μόνο έναν νόμο για τις προαγωγές των δημοσίων υπαλλήλων. Δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο σταδιοδρομίας, αξιολόγησης και επιλογής στελεχών, το οποίο αγγίζει άμεσα και το προσωπικό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η σημαντικότερη αλλαγή είναι η μετάβαση από ένα σύστημα στο οποίο ο χρόνος υπηρεσίας είχε καθοριστικό ρόλο σε ένα σύστημα όπου η εξέλιξη συνδέεται περισσότερο με δεξιότητες, αξιολόγηση, εκπαιδευτικά προσόντα και εξετάσεις μέσω ΑΣΕΠ. Αυτό σημαίνει ότι οι υπηρεσίες προσωπικού των Δήμων και των Περιφερειών θα κληθούν να προσαρμοστούν σε νέα δεδομένα τόσο ως προς τη βαθμολογική κατάταξη των εργαζομένων όσο και ως προς την προετοιμασία των διαδικασιών επιλογής στελεχών.

Παράλληλα, οι ειδικές ρυθμίσεις για προσλήψεις, Δημοτική Αστυνομία, παιδικούς σταθμούς, οικονομική διαχείριση, δημόσιες συμβάσεις, εποπτεία νομιμότητας και ψηφιακή κάρτα εργασίας καθιστούν τον νέο νόμο μία από τις σημαντικότερες νομοθετικές παρεμβάσεις του 2026 για τη λειτουργία των ΟΤΑ.

Η γενική έναρξη ισχύος του ν. 5331/2026 είναι από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, δηλαδή από 18 Σεπτεμβρίου 2026, με εξαίρεση τις επιμέρους ρυθμίσεις για τις οποίες προβλέπεται ειδική ημερομηνία έναρξης.

Δείτε εδώ το ΦΕΚ