Μαζωνάκης: Γιατί κάποιοι νιώθουν την ανάγκη να βγάλουν βίντεο το φέρετρο;

Η εικόνα που σχολιάστηκε αρκετά στη λαϊκή αγρυπνία αλλά και στην κηδεία του Γιώργου Μαζωνάκη και το ερώτημα που γεννά.

Κάτι που ξένισε και σχολιάστηκε αρκετά κατά τη διάρκεια τόσο της λαϊκής αγρυπνίας όσο και της κηδείας του Γιώργου Μαζωνάκη ήταν η εικόνα ενός μεγάλου μέρους των παρευρισκομένων, από τους χιλιάδες που βρέθηκαν εκεί, να κρατά το κινητό στο χέρι και να αποθανατίζει τη στιγμή που η σορός του έμπαινε στην εκκλησία, αλλά και όσα συνέβησαν γενικότερα εκεί.

Γιατί, ενώ βρισκόμαστε εκεί για να αποχαιρετήσουμε έναν άνθρωπο, αισθανόμαστε την ανάγκη να σηκώσουμε το κινητό και να τραβήξουμε βίντεο; Μήπως μας πιάνει το γνωστό FOMO, ο φόβος δηλαδή ότι θα χάσουμε την κυρίαρχη στιγμή; Μήπως φοβόμαστε ότι αργότερα δεν θα θυμόμαστε ακριβώς τι ζήσαμε; Ή μήπως θέλουμε να αποδείξουμε ότι ήμασταν και εμείς εκεί, ότι αποτελέσαμε μέρος μιας συλλογικής στιγμής που ένωσε τόσο -πρωτόγνωρα πολύ- κόσμο;

Όλα πλέον καταγράφονται
Το κινητό έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας, είναι η φωτογραφική μηχανή μας, η κάμερά μας, το ημερολόγιό μας, το μέσο με το οποίο επικοινωνούμε και ταυτόχρονα ο τρόπος με τον οποίο μοιραζόμαστε σχεδόν καθετί που συμβαίνει στη ζωή μας: μια συναυλία, μια γιορτή, μια στιγμή χαράς, μια συγκέντρωση ανθρώπων, ένα γεγονός που θέλουμε να θυμόμαστε.

Είναι, άραγε, διαφορετικό όταν πρόκειται για μια στιγμή πένθους;

Ίσως εδώ να βρίσκεται και η ουσία του ζητήματος. Έχουμε πλέον μάθει να ζούμε τις στιγμές μας μέσα από τα megapixels. Πριν ακόμη προλάβουμε να επεξεργαστούμε αυτό που συμβαίνει μπροστά μας, πολλές φορές το έχουμε ήδη καταγράψει και το έχουμε ανεβάσει. Πολλές φορές αφιλτράριστα.

Ασέβεια ή ένας διαφορετικός τρόπος συμμετοχής;
Πολλοί σχολίασαν την εικόνα αυτή ως δείγμα ασέβειας. Ότι όσοι κρατούσαν τα κινητά τους δεν είχαν αντιληφθεί σε ποιον χώρο βρίσκονταν και ποια ήταν η στιγμή που εκτυλισσόταν μπροστά τους. Κάποιοι μάλιστα σχολίασαν ότι, λόγω και της μουσικής που πλαισίωνε το τελευταίο αντίο, έμοιαζε σαν ορισμένοι να είχαν μπερδευτεί και να νόμιζαν ότι βρίσκονταν σε συναυλία. Είναι όμως τόσο απλό;

Η επικρατούσα άποψη θεωρεί ασέβεια να σηκώσεις το κινητό σε μια τέτοια στιγμή γιατί είναι πολύ προσωπική και ευαίσθητη. Ο Γιώργος Μαζωνάκης, ωστόσο, δεν ήταν ένας άνθρωπος που γνώριζαν μόνο όσοι ήταν ενταγμένοι στον κύκλο του. Ήταν ένας καλλιτέχνης που μπήκε μέσα στη ζωή πολλών ανθρώπων. Με τα τραγούδια του, τις εμφανίσεις του, τις επιτυχίες του, με στιγμές που για τον καθένα μπορεί να συνδέονται με μια διαφορετική περίοδο της ζωής του, τους έρωτες, τους τσακωμούς, τις απογοητεύσεις, τις προσωπικές αναζητήσεις, τα εφηβικά τους χρόνια.

Για κάποιον άνθρωπο, επομένως, η καταγραφή μπορεί να είναι ο δικός του τρόπος να κρατήσει μια ανάμνηση. Μπορεί να θέλει να έχει τη συγκεκριμένη εικόνα, τη συγκεκριμένη στιγμή, επειδή αποτελεί για τον ίδιο κάτι πρωτόγνωρο. Μπορεί, επίσης, να θέλει να μοιραστεί αυτή τη στιγμή με ανθρώπους που δεν κατάφεραν να είναι εκεί.

Η εποχή μας έχει δημιουργήσει μια τεράστια ψηφιακή μνήμη. Φωτογραφίες, βίντεο, αναρτήσεις και μηνύματα κρατούν στιγμές που διαφορετικά θα έμεναν μόνο στο μυαλό μας. Και ίσως κάπου εδώ βρίσκεται η απάντηση στο γιατί ακόμη και σε μια κηδεία βλέπουμε ανθρώπους με το κινητό στο χέρι. Έχουμε συνηθίσει τόσο πολύ να καταγράφουμε τη ζωή μας, που πλέον σχεδόν κάθε στιγμή μοιάζει να ζητά να γίνει εικόνα. Ακόμη και μια στιγμή που κανονικά θα έμενε μόνο στη μνήμη. Και δεν έχει τόσο να κάνει μόνο αν ήταν σωστό ή λάθος να κρατούν οι άνθρωποι τα κινητά τους τη στιγμή που η σορός του Γιώργου Μαζωνάκη έμπαινε στην εκκλησία. Περισσότερο αφορά στο τι έχει αλλάξει μέσα μας.

Και υπάρχει και κάτι ακόμη: η ανάγκη να αισθανθούμε ότι ήμασταν μέρος μιας συλλογικής στιγμής.

Το βασικό ζήτημα, αλλά και η αφορμή για να γραφτεί το παρόν κείμενο, δεν είναι να καταδικαστεί κανείς για το αν έκανε κάτι σωστό ή λάθος. Ούτε να κουνήσουμε διδακτικά το δάχτυλο, σαν να στεκόμαστε έξω από το όποιο πλαίσιο. Είμαστε όλοι μέρος της ίδιας κοινωνίας, με τις ίδιες συνήθειες, τις ίδιες αντιφάσεις και, πιθανότατα, τις ίδιες ανάγκες.

Είναι, ωστόσο, μια προσωπική απορία, που την έχω κάνει και για τον ίδιο μου τον εαυτό: Ποιο κομμάτι της ύπαρξής μας επιβεβαιώνεται με την έκθεση του πού είμαστε, τι κάνουμε, με ποιους είμαστε; Γιατί έχουμε ανάγκη να καταγράψουμε και να δείξουμε τη συμμετοχή μας σε μια στιγμή;

Gazetta