Εγκύκλιος για την προετοιμασία των Δήμων για Χιονοπτώσεις και παγετό
Κατεπείγουσα εγκύκλιο προς τους Δήμους, τις Περιφέρειες και τους εμπλεκόμενους φορείς εξέδωσε η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, ζητώντας την άμεση ενεργοποίηση των διαδικασιών προετοιμασίας για την αντιμετώπιση χιονοπτώσεων και παγετού κατά τη χειμερινή περίοδο 2026-2027.
Με το υπ’ αριθμ. Α4660/13-11-2026 έγγραφο (ΑΔΑ: 98Ξ246ΝΠΙΘ-ΛΥΖ), που χαρακτηρίζεται «ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΝ», η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας καθορίζει συγκεκριμένες προπαρασκευαστικές ενέργειες, με ιδιαίτερη έμφαση στην επιχειρησιακή ετοιμότητα των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στη συντήρηση του οδικού δικτύου, στον συντονισμό των υπηρεσιών και στη διαθεσιμότητα προσωπικού και εξοπλισμού.
Δύο είναι οι βασικές προθεσμίες που τίθενται: έως τις 4 Δεκεμβρίου 2026 πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί οι συνεδριάσεις των αρμόδιων συντονιστικών οργάνων Πολιτικής Προστασίας, ενώ έως το τέλος Ιανουαρίου 2027 Δήμοι και Περιφέρειες καλούνται να έχουν σχεδιάσει και διεξαγάγει άσκηση αντιμετώπισης χιονοπτώσεων και παγετού.
Τι πρέπει να κάνουν άμεσα οι Δήμοι
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, οι οργανικές μονάδες Πολιτικής Προστασίας των Δήμων καλούνται να προχωρήσουν άμεσα στον έλεγχο της επιχειρησιακής τους ετοιμότητας, με βάση το ισχύον Γενικό Σχέδιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών από Χιονοπτώσεις και Παγετό, με την κωδική ονομασία «ΒΟΡΕΑΣ 2».
Ειδικότερα, προβλέπονται:
- Επικαιροποίηση των σχεδίων «ΒΟΡΕΑΣ 2», εφόσον συντρέχουν λόγοι, καθώς και των μνημονίων ενεργειών για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών.
- Επανέλεγχος των στοιχείων επικοινωνίας όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών και φορέων.
- Επικαιροποίηση του Μητρώου Εργοληπτών, ώστε να υπάρχει δυνατότητα άμεσης αξιοποίησης πρόσθετων ιδιωτικών μέσων και μηχανημάτων.
- Έγκαιρη προμήθεια και αποθήκευση άλατος ή άλλων κατάλληλων αντιολισθητικών υλικών.
- Προληπτική συντήρηση των μηχανημάτων αποχιονισμού και διασποράς άλατος.
- Ολοκλήρωση του σχεδιασμού χειμερινής συντήρησης του δημοτικού οδικού δικτύου.
- Ολοκλήρωση των διαδικασιών μίσθωσης ιδιωτικών μηχανημάτων, όπου απαιτείται.
- Ορισμός υπευθύνων και επικεφαλής συντονιστή για τις εργασίες αποχιονισμού και αντιμετώπισης του παγετού.
- Ιεράρχηση των οδικών αξόνων, ώστε να είναι προκαθορισμένες οι προτεραιότητες επέμβασης όταν δεν είναι δυνατή η ταυτόχρονη αντιμετώπιση όλων των προβλημάτων.
- Κατάρτιση προγράμματος επιφυλακής και βαρδιών για το προσωπικό των δημοτικών υπηρεσιών.
Η εγκύκλιος αναθέτει στους δημάρχους την ευθύνη να δώσουν τις σχετικές εντολές στους προϊσταμένους των αρμόδιων τεχνικών υπηρεσιών, ώστε οι προπαρασκευαστικές εργασίες να ολοκληρωθούν πριν από την έναρξη της χειμερινής περιόδου.
Έως τις 4 Δεκεμβρίου οι συνεδριάσεις των ΤΕΣΟΠΠ
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη λειτουργία των Τοπικών Επιχειρησιακών Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας (ΤΕΣΟΠΠ).
Οι δήμαρχοι καλούνται να προγραμματίσουν τις συνεδριάσεις τους το συντομότερο δυνατό και πάντως όχι αργότερα από τις 4 Δεκεμβρίου 2026.
Στις συνεδριάσεις πρέπει να εξεταστούν η ετοιμότητα των δημοτικών υπηρεσιών, η επάρκεια και συντήρηση του εξοπλισμού, ο καταμερισμός των αρμοδιοτήτων και η επικοινωνία μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ανάγκη κατά προτεραιότητα αποκατάστασης της κυκλοφορίας στους δρόμους που οδηγούν σε κρίσιμες υποδομές, όπως νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας, αεροδρόμια, λιμάνια και σχολικά συγκροτήματα.
Παράλληλα, πρέπει να εξεταστεί ο συντονισμός με την Πυροσβεστική, την Ελληνική Αστυνομία, το ΕΚΑΒ και τις υπηρεσίες των Περιφερειών, καθώς και η λήψη πρόσθετων μέτρων ετοιμότητας όταν η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία προβλέπει έντονα καιρικά φαινόμενα.
Οι υποχρεώσεις των Περιφερειών
Αντίστοιχες ενέργειες προβλέπονται και για τις Περιφέρειες, οι οποίες έχουν ευθύνη για τη χειμερινή συντήρηση του οδικού δικτύου αρμοδιότητάς τους.
Πέρα από την προμήθεια άλατος, τη συντήρηση μηχανημάτων και τον καθορισμό προσωπικού και βαρδιών, η εγκύκλιος προβλέπει πρόσθετες δράσεις.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η δυνατότητα μίσθωσης γερανοφόρων και ρυμουλκών μηχανημάτων για την απομάκρυνση ακινητοποιημένων οχημάτων, η προμήθεια θερμικών κουβερτών επιβίωσης για περιπτώσεις εγκλωβισμού οδηγών και επιβατών, καθώς και ο προκαθορισμός χώρων στάθμευσης σε περιπτώσεις περιορισμών ή απαγορεύσεων κυκλοφορίας, σε συνεννόηση με την Αστυνομία.
Οι Περιφερειάρχες καλούνται επίσης να συγκαλέσουν έως τις 4 Δεκεμβρίου τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (ΠΕΣΟΠΠ), σε επίπεδο Περιφέρειας ή Περιφερειακής Ενότητας.
Στις συνεδριάσεις αυτές θα πρέπει να αποσαφηνιστεί και ο καταμερισμός των αρμοδιοτήτων μεταξύ Δήμων και Περιφερειών, ώστε να αποφεύγονται επικαλύψεις ή κενά στην αντιμετώπιση προβλημάτων στο οδικό δίκτυο.
Στις περιοχές από τις οποίες διέρχονται αυτοκινητόδρομοι προβλέπεται, κατά περίπτωση, και η συμμετοχή των υπευθύνων χειμερινής συντήρησής τους.
Υποχρεωτικός προγραμματισμός ασκήσεων έως τον Ιανουάριο του 2027
Ένα ακόμη σημαντικό σημείο της εγκυκλίου αφορά τις ασκήσεις επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας καλεί όλους τους Δήμους και τις Περιφέρειες να προγραμματίσουν, οπωσδήποτε έως το τέλος Ιανουαρίου 2027, τον σχεδιασμό και τη διεξαγωγή άσκησης Πολιτικής Προστασίας για την αντιμετώπιση κινδύνων από χιονοπτώσεις και παγετό.
Η πρόβλεψη αυτή αποσκοπεί στη δοκιμή της επιχειρησιακής ετοιμότητας και του συντονισμού των εμπλεκόμενων υπηρεσιών πριν από την εκδήλωση σοβαρών περιστατικών.
Η εγκύκλιος παραπέμπει στις υφιστάμενες κατευθυντήριες οδηγίες της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας για τον σχεδιασμό και τη διεξαγωγή ασκήσεων.
Επικαιροποίηση των χαρτών αποχιονισμού
Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας προχωρά επίσης στην επικαιροποίηση των θεματικών χαρτών αποχιονισμού για τη χειμερινή περίοδο 2026-2027.
Στους χάρτες θα αποτυπώνονται οι θέσεις αρχικής στάθμευσης των μηχανημάτων χειμερινής συντήρησης, τα διαθέσιμα μέσα ανά σημείο και οδικό άξονα, καθώς και τα σημεία στάθμευσης των περιπολικών της Πυροσβεστικής κατά τη φάση αυξημένης ετοιμότητας.
Στόχος είναι να υπάρχει συνολική επιχειρησιακή εικόνα για την κατανομή των διαθέσιμων μέσων στο κύριο οδικό δίκτυο της χώρας.
Οι χάρτες, μετά την επικαιροποίησή τους, θα αναρτηθούν στην ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας.
Η ΕΜΥ ο επίσημος φορέας πρόγνωσης – Πότε ενεργοποιείται το 112
Η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία αποτελεί τον επίσημο φορέα πρόγνωσης καιρικών φαινομένων.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες οφείλουν να παρακολουθούν καθημερινά τις επίσημες προγνώσεις της ΕΜΥ, καθώς και τα Έκτακτα Δελτία Επιδείνωσης Καιρού και τα Έκτακτα Δελτία Πρόγνωσης Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων.
Επισημαίνεται μάλιστα ότι τα μετεωρολογικά προϊόντα ερευνητικών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων έχουν ενημερωτικό και ερευνητικό χαρακτήρα και δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται ως θεσμική βάση για την τεκμηρίωση της κατάστασης ετοιμότητας των φορέων Πολιτικής Προστασίας.
Σε περιπτώσεις πρόβλεψης έντονων χιονοπτώσεων και παγετού μπορεί να εκδίδεται γεωστοχευμένο προειδοποιητικό μήνυμα μέσω του 112.
Ιδιαίτερη ευθύνη αναγνωρίζεται στους Δημάρχους και τους Περιφερειάρχες, οι οποίοι, όταν η ένταση και η εξέλιξη των φαινομένων ενδέχεται να δημιουργήσουν κινδύνους για τη ζωή και την περιουσία των πολιτών, οφείλουν να ενημερώνουν άμεσα το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ), προκειμένου να εισηγηθούν την αποστολή προειδοποιητικού μηνύματος 112.
Διακριτές οι αρμοδιότητες χειμερινής συντήρησης και Πολιτικής Προστασίας
Η εγκύκλιος προβαίνει και σε μια σημαντική θεσμική διευκρίνιση.
Η απομάκρυνση χιονιού και η αντιμετώπιση του πάγου στο οδικό δίκτυο αποτελούν εργασίες χειμερινής συντήρησης και δεν εντάσσονται, αυτές καθαυτές, στις δράσεις Πολιτικής Προστασίας.
Ωστόσο, όταν η ένταση των φαινομένων προκαλεί παρατεταμένες διακοπές κυκλοφορίας ή άλλες σοβαρές συνέπειες, μπορεί να προκύψουν καταστάσεις έκτακτης ανάγκης Πολιτικής Προστασίας.
Η διάκριση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την κατανομή ευθυνών μεταξύ τεχνικών υπηρεσιών, υπηρεσιών Πολιτικής Προστασίας και λοιπών εμπλεκόμενων φορέων.
Σαφές μήνυμα για προετοιμασία χωρίς καθυστερήσεις
Η εγκύκλιος, την οποία υπογράφει ο Γενικός Γραμματέας Πολιτικής Προστασίας Νικόλαος Παπαευσταθίου, ολοκληρώνεται με ιδιαίτερα αυστηρή επισήμανση προς όλους τους αποδέκτες.
Ζητείται να ξεκινήσουν άμεσα οι ενέργειες αρμοδιότητάς τους, «χωρίς την παραμικρή καθυστέρηση ή κωλυσιεργία», καθώς η έγκαιρη προετοιμασία μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική κατά την εκδήλωση χιονοπτώσεων και παγετού.
Για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, το κρίσιμο ζήτημα δεν περιορίζεται στην τυπική επικαιροποίηση των σχεδίων. Αφορά την πραγματική διαθεσιμότητα μηχανημάτων, υλικών και προσωπικού, την ύπαρξη σαφούς κατανομής αρμοδιοτήτων και τη δυνατότητα άμεσης κινητοποίησης όταν εκδηλωθούν έντονα καιρικά φαινόμενα.
Οι δύο προθεσμίες, της 4ης Δεκεμβρίου 2026 για τις συνεδριάσεις των συντονιστικών οργάνων και του τέλους Ιανουαρίου 2027 για τις ασκήσεις ετοιμότητας, αποτελούν συγκεκριμένα ορόσημα για τον έλεγχο της προετοιμασίας Δήμων και Περιφερειών.
Πηγή myota.gr

















