Σοβαρές επιφυλάξεις για τις οικονομικές επιπτώσεις του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης διατυπώθηκαν στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ, με επίκεντρο τις αλλαγές στα δημοτικά τέλη, την κατάργηση του δημοτικού φόρου και τις δυσκολίες κατάρτισης των προϋπολογισμών του 2027.
Η συζήτηση ανέδειξε τον κίνδυνο σημαντικής μείωσης των εσόδων πολλών Δήμων, αλλά και το ενδεχόμενο μετακύλισης πρόσθετων οικονομικών βαρών στους δημότες, ιδιαίτερα στους ιδιοκτήτες μικρών ακινήτων.
Παράλληλα, το Διοικητικό Συμβούλιο τάχθηκε υπέρ της παράτασης της δυνατότητας μεταφοράς πιστώσεων μεταξύ ανταποδοτικών και λοιπών δημοτικών πόρων, ζητώντας μάλιστα να εξεταστεί η μόνιμη θεσμοθέτηση αυτής της ευελιξίας.
Απώλειες έως 6,5 εκατ. ευρώ για Δήμους από την κατάργηση του δημοτικού φόρου
Ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσαν οι επισημάνσεις για τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει η κατάργηση του δημοτικού φόρου και του συστήματος των λεγόμενων «πλασματικών τετραγωνικών».
Όπως αναφέρθηκε στη συνεδρίαση, υπάρχουν Δήμοι που εισπράττουν σημαντικά έσοδα από μεγάλες εγκαταστάσεις, όπως αεροδρόμια, λιμάνια, μαρίνες, πανεπιστήμια, σιδηροδρομικούς σταθμούς και κρατικές υποδομές.
Με το νέο καθεστώς, τα έσοδα αυτά κινδυνεύουν να περιοριστούν σημαντικά.
Συγκεκριμένα, παρουσιάστηκαν δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα:
- Δήμος της Αττικής, στην επικράτεια του οποίου λειτουργούν μεγάλες εγκαταστάσεις, εκτιμάται ότι θα χάσει 6,5 εκατ. ευρώ ετησίως.
- Άλλος Δήμος, που φιλοξενεί αεροδρόμιο, ενδέχεται να αντιμετωπίσει απώλεια εσόδων 2,5 εκατ. ευρώ.
Στη συζήτηση υπογραμμίστηκε ότι οι απώλειες αυτές δεν μπορούν να αναπληρωθούν εύκολα μέσω του νέου ειδικού τέλους ανάπτυξης.
Μάλιστα, διατυπώθηκε η εκτίμηση ότι το 60% έως 70% των Δήμων ενδέχεται να εισπράττει λιγότερα χρήματα με το νέο καθεστώς. Πρόκειται, ωστόσο, για εκτίμηση που τέθηκε στη συνεδρίαση και όχι για αποτέλεσμα ολοκληρωμένης πανελλαδικής μελέτης.
Για τον λόγο αυτό προτάθηκε να ανατεθεί στην ΕΕΤΑΑ συγκριτική οικονομική μελέτη, η οποία θα αποτυπώνει ανά Δήμο τα έσοδα του προηγούμενου και του νέου συστήματος.
Κίνδυνος μεγαλύτερης επιβάρυνσης για τις μικρές ιδιοκτησίες
Μία ακόμη σημαντική διάσταση της συζήτησης αφορούσε τις κοινωνικές επιπτώσεις του νέου τρόπου υπολογισμού των δημοτικών επιβαρύνσεων.
Όπως επισημάνθηκε, η αύξηση του ειδικού τέλους ανάπτυξης από 0,3 σε έως 0,7, προκειμένου να αντισταθμιστούν απώλειες εσόδων, δεν εξασφαλίζει την αναπλήρωση των ποσών που εισέπρατταν προηγουμένως οι Δήμοι.
Αντίθετα, σύμφωνα με την ανάλυση που παρουσιάστηκε, υπάρχει κίνδυνος να μεταφερθεί μεγαλύτερο μέρος της επιβάρυνσης από τις πολύ μεγάλες ιδιοκτησίες στις μικρότερες.
Με άλλα λόγια, Δήμοι που θα χάσουν έσοδα από μεγάλες εγκαταστάσεις ενδέχεται να αναγκαστούν να αυξήσουν άλλες δημοτικές χρεώσεις, επιβαρύνοντας νοικοκυριά και μικρές ιδιοκτησίες.
Στη συνεδρίαση επισημάνθηκε ότι αυτή η ανακατανομή των βαρών πρέπει να εξεταστεί πριν από την εφαρμογή των νέων διατάξεων.
Μαρινάκης: Ιδιαίτερο πρόβλημα για τους τουριστικούς Δήμους
Στις πρόσθετες επιβαρύνσεις που μπορεί να δημιουργήσει το νέο σύστημα στους τουριστικούς Δήμους αναφέρθηκε ο πρόεδρος της ΠΕΔ Κρήτης, Γιώργος Μαρινάκης.
Όπως εξήγησε, οι διατάξεις περί εποχικότητας ενδέχεται να οδηγήσουν σε μειώσεις τελών για επιχειρήσεις που λειτουργούν ορισμένους μήνες του χρόνου, χωρίς όμως να μειώνονται αντίστοιχα οι δαπάνες των Δήμων.
Οι τουριστικές περιοχές υποχρεούνται να διατηρούν υποδομές καθαριότητας, φωτισμού και άλλες υπηρεσίες καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, ακόμη και όταν η τουριστική δραστηριότητα περιορίζεται.
Σύμφωνα με τον ίδιο, από σχετική μελέτη προέκυψε ότι μόλις το 12% έως 15% των συγκεκριμένων δαπανών μπορεί να θεωρηθεί ελαστικό.
Κατά συνέπεια, υποστήριξε ότι η εποχικότητα θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη μόνο για το μέρος των δαπανών που πράγματι μεταβάλλεται και όχι για το σύνολο του κόστους λειτουργίας των υπηρεσιών.
Αναστολή εφαρμογής του νέου συστήματος από το 2027
Μετά την εκτενή συζήτηση, διαμορφώθηκε συμφωνία ως προς την ανάγκη αναστολής εφαρμογής του νέου πλαισίου για το ενιαίο τέλος καθαριότητας και φωτισμού.
Το βασικό επιχείρημα ήταν ότι οι Δήμοι δεν διαθέτουν τον απαιτούμενο χρόνο και τους μηχανισμούς για να προσαρμοστούν στις αλλαγές από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον τρόπο είσπραξης των δημοτικών τελών, τα οποία σήμερα εισπράττονται μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Όπως επισημάνθηκε, οποιαδήποτε αλλαγή στον μηχανισμό είσπραξης πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά, καθώς η σύνδεση των τελών με τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος εξασφαλίζει σήμερα υψηλή εισπραξιμότητα.
Παράλληλα, τονίστηκε ότι οι ταμειακές υπηρεσίες των Δήμων δεν διαθέτουν ακόμη την αναγκαία οργανωτική και τεχνική υποδομή για την ανάληψη μιας τόσο εκτεταμένης διαδικασίας.
Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε ότι προβλέπεται η έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, για το οποίο απαιτείται η σύμφωνη γνώμη της ΚΕΔΕ.
Κατά τη συνεδρίαση έγινε επίσης γνωστό ότι είχε προγραμματιστεί συνάντηση με στελέχη του ΔΕΔΔΗΕ για την εξέταση των πρακτικών προβλημάτων εφαρμογής του νέου συστήματος.
Μόνιμη δυνατότητα μεταφοράς πόρων μεταξύ ανταποδοτικών και λειτουργικών δαπανών
Ξεχωριστό θέμα αποτέλεσε η παράταση εφαρμογής των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 15 του Ν. 4915/2022, που επιτρέπουν, υπό προϋποθέσεις, τη μεταφορά πιστώσεων μεταξύ διαφορετικών κατηγοριών δημοτικών πόρων.
Στη συζήτηση επισημάνθηκε ότι η συγκεκριμένη δυνατότητα έχει καταστεί αναγκαία για την οικονομική λειτουργία πολλών Δήμων.
Μάλιστα, τονίστηκε ότι το πρόβλημα εμφανίζεται με διαφορετικό τρόπο στους αστικούς και στους περιφερειακούς Δήμους.
Στους αστικούς Δήμους μπορεί να υπάρχουν πλεονάσματα στους ανταποδοτικούς λογαριασμούς, ενώ παραμένουν ακάλυπτες λειτουργικές ή επενδυτικές ανάγκες.
Αντίθετα, στους αγροτικούς και περιφερειακούς Δήμους το υψηλό κόστος ηλεκτροφωτισμού και αποκομιδής απορριμμάτων, λόγω των μεγάλων αποστάσεων, συχνά καθιστά αναγκαία την ενίσχυση των ανταποδοτικών υπηρεσιών από άλλους πόρους.
Το Διοικητικό Συμβούλιο συμφώνησε να ζητήσει νομοθετική ρύθμιση ώστε η δυνατότητα αυτή να αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα.
Εφόσον αυτό δεν καταστεί άμεσα εφικτό, ζητείται τουλάχιστον η παράτασή της για το οικονομικό έτος 2027.
Κατά τη συζήτηση διατυπώθηκε και η επιφύλαξη ότι η ευελιξία αυτή δεν θα πρέπει να αποτελέσει κίνητρο για υπέρμετρη αύξηση των ανταποδοτικών τελών προκειμένου να χρηματοδοτούνται άλλες δημοτικές δραστηριότητες.
Προϋπολογισμοί 2027: Ασάφειες και δυσκολίες εφαρμογής
Σημαντική αναφορά έγινε και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι οικονομικές υπηρεσίες των Δήμων κατά την εφαρμογή του νέου Κώδικα.
Ορισμένοι ομιλητές επισήμαναν ότι οι οικονομικές διατάξεις είναι κατανεμημένες σε διαφορετικά σημεία του νομοθετήματος, γεγονός που απαιτεί συνδυαστική ερμηνεία και δημιουργεί αβεβαιότητα στους υπαλλήλους.
Ιδιαίτερα προβληματική χαρακτηρίστηκε η έλλειψη επαρκών ερμηνευτικών εγκυκλίων για κρίσιμες οικονομικές ρυθμίσεις.
Στο πλαίσιο αυτό ζητήθηκε από το Υπουργείο Εσωτερικών η έκδοση αναλυτικών οδηγιών, ώστε οι Δήμοι να μπορούν να καταρτίσουν και να εκτελέσουν τους προϋπολογισμούς τους χωρίς διαφορετικές ερμηνείες των ίδιων διατάξεων.
Αίτημα παράτασης και για την εκκαθάριση παλαιών οφειλών
Κατά τη συνεδρίαση τέθηκε επίσης το ζήτημα των άρθρων 451 έως 458 του νέου Κώδικα, που αφορούν τον έλεγχο εκκρεμών και παλαιών εσόδων και απαιτήσεων των Δήμων.
Όπως επισημάνθηκε, η προβλεπόμενη προθεσμία της 1ης Ιανουαρίου 2027 δημιουργεί σημαντικές πρακτικές δυσκολίες.
Η διαδικασία απαιτεί εκτεταμένο έλεγχο των οικονομικών στοιχείων, ενδεχομένως και εξωτερική υποστήριξη, ενώ αρκετοί Δήμοι δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει τη σχετική προετοιμασία.
Για τον λόγο αυτό προτάθηκε να εξεταστεί η παράταση της σχετικής προθεσμίας.
Κρίσιμες αποφάσεις πριν από την κατάρτιση των προϋπολογισμών
Η συζήτηση στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ ανέδειξε ένα ευρύτερο πρόβλημα: την ανάγκη να αποσαφηνιστούν εγκαίρως οι οικονομικές διατάξεις του νέου Κώδικα, ώστε οι Δήμοι να γνωρίζουν ποια έσοδα θα έχουν στη διάθεσή τους το 2027.
Η κατάργηση υφιστάμενων πηγών εσόδων, οι αλλαγές στον υπολογισμό των τελών, οι περιορισμοί στη μεταφορά πόρων και οι νέες διαδικασίες είσπραξης δημιουργούν ένα σύνθετο περιβάλλον για τις δημοτικές οικονομικές υπηρεσίες.
Το βασικό αίτημα που προέκυψε από τη συνεδρίαση είναι να μην εφαρμοστεί το νέο σύστημα δημοτικών τελών από την 1η Ιανουαρίου 2027 χωρίς προηγούμενη αξιολόγηση των οικονομικών συνεπειών του και χωρίς να έχουν εξασφαλιστεί οι αναγκαίες προϋποθέσεις εφαρμογής.
Η προτεινόμενη μελέτη της ΕΕΤΑΑ αναμένεται, εφόσον υλοποιηθεί, να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για την αποτύπωση των επιπτώσεων ανά Δήμο και για την τεκμηρίωση των αλλαγών που θα ζητήσει η Αυτοδιοίκηση από το Υπουργείο Εσωτερικών
Myota
Psaxna.gr
Trending Now
Αποτελέσματα Σαββάτου (10/10/26)
